ПАРЧАМИ ДАВЛАТӢ — СУХАНИ БЕСАДОИ МИЛЛАТ

Парчами давлатӣ яке аз он чанд чизест, ки худи миллатро бе истифодаи ҳеҷ як ҳарф муаррифӣ карда метавонад. Онро бод ҷунбонда, ба назар танҳо матоъ менамояд, аммо дар асл китобест, ки ҳар ранг ва ҳар хати он саҳфае аз таърихи миллат, дарде аз гузашта, орзуе барои фардо ва масъулияте барои имрӯзро дар бар мегирад.

“Парчам — аз ашё то андеша” ин ҷумла маънои онро дорад, ки парчам то он даме, ки дар қалби мардум ҷой нагирад, танҳо матои рангин аст. Қуввати воқеии он аз лаҳзае сар мешавад, ки одамон ба он маънӣ мебахшанд: маънии озодӣ, маънии ягонагӣ ва маънии пос доштани ҳувият. Он чизи аҷиб дар бораи парчам ин аст, ки худ ҳеҷ сухан намегӯяд, аммо миллионҳо одамро водор мекунад, ки онро бифаҳманд.

“Рангҳо – забони пинҳонии миллат” яъне ҳар парчам як маҷмӯи рамзҳост. Рангҳо дар он тасодуфӣ нестанд. Дар зоҳир онҳо метавонанд зебоӣ эҷод кунанд, аммо дар ботин амиқтарин ҳиссиёти мардумро дар худ пинҳон медоранд: Ранги сурх – ифодаи шуҷоат, матонат ва муборизаи халқ барои озодӣ, мисли рамзи пирӯзӣ бар душман ва омода будан барои ҳифзи кишвар маънидод мешавад. Ранги сафед – рамзи покӣ, тинҷӣ, ваҳдат ва нияти нек, ифодаи оромӣ ва сулҳи тоҷикон, инчунин рамзи барфҳои кӯҳистони Тоҷикистон шуморида мешавад. Ранги сабз – рамзи табиати сарсабзу зебои кишвар, зироаткорӣ ва меҳнати деҳқон, инчунин ифодаи зиндагӣ, шукуфоӣ ва умед ба фардои нек мебошад. Тоҷ ва ҳафт ситора дар марказ – тоҷ рамзи давлатдории тоҷикон, истиқлол ва соҳибихтиёрӣ буда, ҳафт ситора бошад рақами пурмуҳтавост: рамзи саодат, комилӣ ва бахт мебошад. Ҳар миллат ин рамзҳоро бо таърихи худ пур мекунад, ба онҳо маънии нав мебахшад ва ҳар насл онҳоро дубора таъбир мекунад.

“Парчам — ҳамчун шиносномаи хомӯш” яъне пасандозҳои фарҳангӣ, забон, урфу одат — ҳама муҳиманд, аммо дар лаҳзаҳои муайян парчам дар марказ меистад. Дар варзишгоҳ, дар маросими давлатӣ, дар саҳифаҳои таърих, дар ҷанг ва сулҳ – парчам аввалин чизест, ки дида мешавад ва охирин чизест, ки фаромӯш мешавад. Он на танҳо рамзи давлат аст, балки шиносномаи рӯҳонии миллат низ мебошад: ба ҷаҳониён мегӯяд, ки ин мардум кистанд ва ба худи мардум хотиррасон мекунад, ки онҳо кӣ будан мехоҳанд.

“Парчам – аҳди нонавиштаи шаҳрванд” шояд муҳимтарин паҳлуи парчам ҳамин аст: он аз шаҳрванд ҳеҷ чиз намепурсад, аммо ҳама чизро интизор мешавад. Ҳар боре, ки парчам дар бод ларзад, гӯё ба ҳар нафар паём медиҳад: “Агар хоҳӣ, ки ман баланд бимонам, ту низ бояд баланд бошӣ – дар рафтор, дар андеша, дар масъулият.” Парчам моро ба ифтихор даъват мекунад, аммо ҳамзамон ба посухдиҳӣ низ. Зеро эҳтироми парчам маънои эҳтироми давлат, фарҳанг ва худи миллатро дорад. Хулоса парчами давлатӣ танҳо аломати давлатӣ нест – он рӯҳи ҷамъият аст, ки дар як порча матоъ ҷамъ шудааст. Он дар ҳар давр аз нав маънӣ пайдо мекунад, вале ҳамеша асосаш якест: ваҳдат, ҳувият ва орзуи муштараки мардум барои фардои беҳтар.

Котиби маҷлиси судии суди ноҳияи Ванҷи Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон Ҳасанов Айниддин Мазҳаридинович.